Advance natuurlijke geneeswijzen

Kurkuma, de wonder specerij

Geplaatst op 07 augustus 2009

Kurkuma, curcuma, koenjit , geelwortel ofwel turmeric (engels) is een specerij, die wordt verkregen uit de wortelstokken van de curcuma longa (plantenfamilie: zingiberaceae).
De actieve stof in kurkuma is het curcumine wat 3%-5% van de specerij uitmaakt. Curcumine is de kleurstof die de geel-oranje kleur geeft aan deze specerij.

Kurkuma is een van de krachtigste en meest veelzijdige natuurlijke geneesmiddelen en een van de belangrijkste medicijnen uit de indische en chinese geneeskundige traditie. Het stond vroeger bekend onder de naam indische saffraan.
De belangstelling in het westen voor kurkuma ontstond toen bekend werd dat het voorkomen van borst-, long-, dikkedarm- en prostaatkanker in landen waar relatief veel kurkuma wordt gegeten, veel lager is dan in onze westerse maatschappij. Kurkuma komt in kleine hoeveelheden voor in o.a. kerriepoeder en mosterd. Kurkuma is op veel plaatsen te koop, met name in chinese en indische winkels (toko’s). Het is een goedkoop middel. Probeer altijd een kwalitief goed (biologisch) product aan te schaffen.
Voor het gebruik: zie einde van dit artikel.

Eigenschappen van kurkuma

• bevordert de spijsvertering
• ondersteunt de leverwerking en ontgiftiging
• zuivert het bloed
• verlaagt het cholesterol
• ontstekkingsremmend
• is een krachtig antioxidant
• werkt antibacterieel en antiviraal
• tegen huidinfecties
• versterkt het immuunsysteem

Curcuminemoleculen nestelen zich in het lichaam in het celmembraan. Ze ordenen het celmembraan en maken het stabiel waardoor de cel beter bestand wordt tegen bacteriële en virale infecties en het binnendringen van toxinen.

Werking van kurkuma bij ziekten

Ziekte van Alzheimer
Symptomen van de ziekte van Alzheimer, die veroorzaakt worden door oxidatieve stress en ontsteking, worden verminderd door de sterke anti-oxidatieve en ontstekingsremmende werking van curcumine. Voorts heeft studie aangetoond dat curcumine de vorming van schadelijke bèta-amyloïde plaques tussen de zenuwcellen in de hersenen tegengaat en ook dat reeds bestaande plaques worden opgelost. Deze plaques worden verantwoordelijk gehouden voor de verschijnselen van de ziekte van Alzheimer. Een relatief lage inname van kurkuma zou reeds voldoende zijn om deze effecten te bewerkstelligen.

Artritis (gewrichtsontsteking)
Het gebruik van kurkuma bij reumatoïde artritis of osteoartritis kan van groot nut zijn. Onderzoekers hebben ontdekt dat curcumine de vorming van het eiwit nuclear factor-kappa B (NF-kB) remt. Dit eiwit zorgt indirect voor de aanmaak van ontstekingsbevorderende eiwitten die het gewricht aantasten.
Deze ontdekking biedt tevens perspectieven voor de behandeling van andere ontstekingsgerelateerde aandoeningen, zoals astma, multiple sclerose en ontstekingen van de darm.

Kanker
Net als bij artritis zorgt curcumine voor de remming van het eiwit NF-kB én zet het kankercellen aan tot zelfvernietiging (apoptose). Gezonde cellen worden daarbij niet beïnvloed.
Verder remt curcumine de groei van kankercellen door de blokkering van groeibevorderende enzymen (kinases) en de vorming van nieuwe bloedvaten (angiogenese), waardoor de vorming van tumoren en uitzaaiingen wordt afgeremd.
De anti-oxidatieve werking van kurkuma vangt vrije radicalen weg, die de tumorgroei kunnen bevorderen. Bovendien wordt het immuunsysteem versterkt.
Bij manifeste kanker is het beter om zuivere curcumine te gebruiken in plaats van de gewone kurkuma omdat van kurkuma de dosering te hoog zou worden, zo’n 40 tot 80 gram per dag! Curcumine moet onder toezicht van een arts gebruikt worden!
Voor kankerpreventie is de gewone kurkuma weer wel geschikt, zeker als kurkuma gecombineerd wordt met kruisbloemigen zoals kool (witte, groene, rode, chinese, savooie-, boeren-), broccoli, bloemkool, koolrabi, spruiten, koolraap, waterkers. Deze groenten bevatten namelijk phenylethyl- isothiocyanaat (PEITC), een stof die beschermt tegen het ontstaan van kanker.
Kurkuma is met name effectief bij (het voorkomen van) borst-, long-, maag-, darm-, alvleesklier-, prostaat- en huidkanker.

Hartziekte
Kurkuma kan bijdragen in de de hoeveelheid LDL (low-density lipoproteins) in het bloed. LDL worden ook wel het ‘slechte’ cholesterol genoemd, hoewel LDL wel nodig zijn voor een goede functie van het lichaam. Erg hoge LDL spiegels spelen een rol in de ontwikkeling van hartziekten. Dit gebeurt wanneer LDL geoxideerd worden en zich hechten aan de vaatwand in plaques. Deze plaques hechten zich op plaatsen waar een ontsteking van de vaatwand bestaat. Door de sterke anti-oxidatieve en ontstekingsremmende werking van curcumine wordt de hoeveelheid geoxideerde LDL verminderd en wordt tevens de ontsteking van de vaatwand tegengegaan.
Kurkuma bevat ook vitamine B6 dat er voor zorgt dat het homocysteïne gehalte in het bloed niet te hoog wordt. Veel homocysteïne in het bloed beschadigt de wand van bloedvaten en wordt beschouwd als een belangrijke risicofactor voor vaatlijden, de vorming van artherosclerotische plaques en hartziekte.

Maag- en darmaandoeningen
Studies hebben aangetoond dat kurkuma effectief kan zijn bij de bestrijding van colitis ulcerosa (zweren in de dikke darm) en de ziekte van Crohn, waarbij zweren in het hele maagdarmstelsel kunnen optreden. Dit omdat kurkuma irritatie, zwelling en ontsteking tegengaat van de slijmvliezen, die de maag en darmen aan de binnenzijde bekleden Daarbij vermindert kurkuma niet alleen de irritatie, maar wordt door de ontstekingsremmende werking ook het ontstaan van infecties geremd.
Verder is aangetoond dat kurkuma werkzaam is tegen maagzweren en zweren van de twaalfvingerige darm (duodenum).
Ook wijst onderzoek uit dat kurkuma de groei van de heliobacter pylori remt. Deze bacterie is heel vaak in het spel bij maagzweren, die uiteindelijk kunnen ontaarden in bepaalde types maagkanker, maar ook kanker van de dikke darm.

Overige
Voorts bestaan er aanwijzingen dat kurkuma een heilzame werking kan hebben bij de onderstaande ziekten en aandoeningen:

• astma
• diabetes type 2
• cystic fibrosis (taai slijm ziekte)
• multiple sclerose
• ziekte van Parkinson
• zwaarlijvigheid

Gebruik
Gebruik kurkuma altijd in combinatie met wat zwarte peper en zorg ervoor dat de maaltijd wat olie of vet bevat. Kurkuma wordt hierdoor veel beter door het lichaam opgenomen.
Kurkuma heeft een wat bittere, peperachtige smaak waaraan je moet wennen. Kurkuma valt goed te combineren met oosterse maaltijden, salades en soepen, maar ook bijvoorbeeld door de rijst of spinazie. Voeg kurkuma altijd op het laatste moment toe.
Voor preventie is het genoeg enkele dagen per week een theelepeltje te gebruiken. Ook kun je een stukje van de verse wortel nemen voor bijvoorbeeld een thee. Kurkuma kan in capsulevorm worden ingenomen, maar dat is dan een heel stuk prijziger dan losse kurkuma, wat voor een habbekrats is te verkrijgen.

Voorzorgsmaatregelen
Van kurkuma is het bekend dat het de bloedstolling in gunstige zin beïnvloedt, het bloed wordt minder gemakkelijk stolbaar. Voor een chirurgische ingreep is zo’n verminderde stolling echter ongewenst, vandaar dat geadviseerd wordt om het gebruik van kurkuma (en voor de zekerheid van alle kruidenmiddelen) twee weken voor een geplande operatie te staken.
Verder is het voor mensen met galstenen aan te raden een arts te raadplegen alvorens kurkuma te gaan gebruiken.

Bronnen
- turmericinfo.com
- mercola.com
- sciencedaily.com
- goodhealth.nu
- scientistlive.com
- pilliewillie.com
- drweil.com

Jan Slemmer / Advance natuurgeneeskundige praktijk